بررسی حکم فقهی جواب سلام در فضای مجازی

چکیده : این پژوهش به بررسی حکم فقهی پاسخ به سلام در ارتباطات در بستر فضای مجازی می پردازد. پاسخ به سلام در ارتباطات حضوری بنابر اجماع فقها واجب است اما در ارتباطات غیرحضوری، که در گذشته عمدتاً به مکاتبات و ارسال پیام از طریق واسطه محدود بود، اختلاف نظر وجود دارد. با توجه به این که تمامی شیوه های ارتباطی امروزی نیز در دو دسته ی حضوری و غیرحضوری قرار می گیرند، این مقاله ابتدا با بررسی ادله ی قرآنی، روایی و آرای فقهای شیعه، حکم فقهی پاسخ به سلام در ارتباطات حضوری و مکتوب سنتی را تحلیل می کند. سپس با بررسی ماهیت انواع ارتباطات در فضای مجازی و تقسیم بندی و مقایسه آن ها با یکدیگر سعی می کند موضوع دقیق حکم در هر قسم را مشخص کند. نتیجه نشان می دهد که برخی از بسترهای ارتباطی مجازی از نظر عرف، در حکم ارتباطات حضوری هستند؛ در حالی که برخی دیگر به مکاتبات سنتی شباهت بیشتری داشته و تابع احکام همان خواهند بود. کلیدواژگان: جواب سلام، فقه رسانه، فضای مجازی، احکام معاشرت، فقه ارتباطات.